Beschrijving
Alchemilla erythropoda
Alchemilla erythropoda (dwergvrouwenmantel) is een compacte vaste plant van 15-20 cm hoog. De plant wordt tot 60 cm breed met blauwgroen scalloped blad. Geelgroene bloemschermen verschijnen op roodachtige stengels van juni tot augustus. Bovendien groeit deze dwergvrouwenmantel het best in zon tot lichte halfschaduw op een doorlatende grond. Daarom wordt hij veel gebruikt als kleinschalige bodembedekker, randplant of in rotstuinen.
Alchemilla erythropoda in het kort
- Hoogte: 15-20 cm
- Breedte: 45-60 cm
- Bloeitijd: juni-augustus
- Standplaats: zon tot lichte halfschaduw
- Winterhard: ja, tot USDA-zone 3 (-40°C)
- RHS Award of Garden Merit: ja
- Bestuiverwaarde: aantrekkelijk voor bijen en insecten
Beschrijving
Alchemilla erythropoda, in het Nederlands ook wel dwergvrouwenmantel genoemd, is een compacte selectie binnen het geslacht Alchemilla. Bovendien onderscheidt deze soort zich door zijn blauwgroene, scalloped blad. Daardoor staat Alchemilla erythropoda bij vakgenoten bekend als een van de elegantste vrouwenmantels.
De bloei loopt van juni tot augustus. Bovendien bestaat hij uit luchtige geelgroene bloemschermen die los boven het blad zweven. Daarnaast verkleuren de bloempjes naarmate ze ouder worden naar een roodachtige tint. Dit sluit aan bij de roodachtige stengels en verklaart de soortnaam erythropoda (Grieks: rood + voet).
Het blad vangt regendruppels op zoals een schaaltje. Daarom is dit een sierwaarde die deze soort deelt met andere Alchemilla’s. Bovendien ontving deze cultivar de RHS Award of Garden Merit. Deze erkenning wordt alleen aan tuinwaardige planten toegekend.
Eigenschappen
- Planttype: vaste plant
- Nederlandse naam: dwergvrouwenmantel
- Hoogte: 15-20 cm
- Breedte: 45-60 cm
- Bloeitijd: juni-augustus
- Kleur: geelgroen, verkleurt naar roodachtig
- Bladkleur: blauwgroen, scalloped
- Stengelkleur: roodachtig
- Standplaats: zon tot lichte halfschaduw
- Bodem: doorlatend, gemiddeld vochthoudend
- Winterhardheid: zeer goed winterhard (USDA-zone 3)
- Ecologische waarde: bijenplant, hommelplant, insectenplant
- Konijnen- en reeënbestendig: ja
- Verticillium-resistent: ja
- Zaait zich uit: ja
- RHS Award of Garden Merit: ja
- Aantal per m²: 9-11 planten
- Potmaat: P9
Groeiwijze van Alchemilla erythropoda
Alchemilla erythropoda vormt een dichte, koepelvormige pol van scalloped blauwgroen blad. Bovendien blijft de groei compact en gesloten. Daardoor is deze dwergvrouwenmantel geschikt voor herhaling in een border. Hij valt minder snel uit elkaar dan grotere familieleden als Alchemilla mollis.
De bloei verschijnt in juni op slanke roodachtige stengels boven het blad. Echter zaait deze soort zich behoorlijk uit. Daarom kun je de uitgebloeide bloemschermen na de bloei weghalen als je dat wilt beperken. Bovendien blijft de moederplant jaar na jaar betrouwbaar op zijn plek staan.
Standplaats en bodem voor Alchemilla erythropoda
Alchemilla erythropoda groeit op een breed scala aan standplaatsen, van volle zon tot lichte halfschaduw.
- Houdt van doorlatende, gemiddeld vochthoudende grond
- Verdraagt droogte redelijk goed zodra gevestigd
- Niet geschikt voor structureel natte of verdichte grond
- In volle zon op droge grond verkleurt het blad sneller
Daarom plant je deze dwergvrouwenmantel bij voorkeur op een plek die niet uitdroogt in de zomer. Bovendien is dit een uitstekende plant voor de voorrand van een border, in een rotstuin of langs paden. Vervolgens kan aanplanten van maart tot oktober. Een laagje compost in het voorjaar is voldoende voeding.
Herkomst
Alchemilla erythropoda komt van nature uit bergachtige gebieden van Oost-Europa, de Kaukasus en West-Azië. Bovendien groeit hij in Turkije en Iran op koele hellingen met doorlatende grond. Daardoor verklaart deze herkomst zijn compacte groeiwijze, winterhardheid en aanpassingsvermogen.
Alchemilla erythropoda in de tuin
Alchemilla erythropoda brengt rustig blauwgroen blad op de voorrand van een border. Bovendien zorgen de geelgroene bloemschermen voor een subtiele verheldering in juni en juli. Daardoor is deze dwergvrouwenmantel waardevol in natuurlijke borders, cottage-tuinen, rotstuinen en als randbeplanting.
Het geelgroen verbindt uitstekend met paars, dieproze en wit. Daarom werkt Alchemilla erythropoda goed in combinatie met Geranium, Pulsatilla en Heuchera. Daarentegen werkt deze plant ook in monochrome groene schema’s met varens en Hosta. Bovendien biedt een borderpakket voor de halfschaduw een sterke basis.
Wat ons opvalt in de kwekerij
Wij kweken Alchemilla erythropoda al jaren. Bovendien valt ons elk seizoen op hoe verzorgd de plant eruitziet, zelfs zonder ingrepen. Daardoor is dit een van de meest betrouwbare voorrandplanten in ons sortiment.
Daarnaast vinden wij de combinatie van blauwgroen blad met roodachtige stengels visueel rijker dan bij de grote Alchemilla mollis. Dit kleurcontrast ontbreekt namelijk bij de grotere soort. Bovendien is het verschil al van een afstand zichtbaar in de border.
Eerlijk: deze dwergvrouwenmantel zaait zich behoorlijk uit op een goede tuinbodem. Bovendien zijn niet alle zaailingen op de plek waar je ze wilt. Daarom raden wij aan om de uitgebloeide schermen na de bloei weg te halen als je uitzaai wilt beperken. Echter is uitzaai voor een natuurlijke beplanting juist een welkome eigenschap.
Ecologische waarde
De geelgroene bloemschermen van Alchemilla erythropoda zijn een nectarbron voor bijen, hommels en andere insecten. Bovendien valt de bloei in juni en juli, een periode met veel jonge bestuivers. Daarom heeft deze dwergvrouwenmantel een dubbele ecologische functie.
Daarnaast biedt het dichte blad schuilgelegenheid aan bodemleven en kleine spinnetjes. Bovendien laten konijnen en reeën de plant met rust. Lees meer in onze blog Bijen lokken of bijen helpen?.
De Vlinderstichting biedt uitgebreide informatie over insectvriendelijke beplanting. Daarnaast documenteert de Royal Horticultural Society deze soort uitgebreid. Voor inhoudelijke achtergrond verwijzen wij naar Wageningen University & Research.
Past goed bij
- Geranium sanguineum ‘Album’
- Pulsatilla vulgaris
- Sesleria heufleriana
- Heuchera ‘Palace Purple’
- Geranium phaeum ‘Samobor’
- Brunnera macrophylla ‘Jack Frost’
- Sanguisorba ‘Tanna’
Vergelijkbare soorten
Deze vrouwenmantels hebben een vergelijkbare groeiwijze of toepassing in de tuin.
- Alchemilla mollis
- Alchemilla mollis ‘Giant Molly’
- Alchemilla alpina
- Alchemilla epipsila
- Alchemilla conjuncta
- Alchemilla mollis ‘Auslese’
- Alchemilla mollis ‘Robusta’
Alchemilla erythropoda snoeien en verzorgen
Laat de uitgebloeide bloemen en het blad zoveel mogelijk staan tot het voorjaar. Vervolgens knip je de plant in februari of maart terug. Bovendien biedt het droge bladwerk in de winter beschutting aan overwinterende insecten.
Wil je een tweede bloei? Knip de uitgebloeide schermen dan direct na de eerste bloei in juli terug en geef wat extra water. Echter laten wij bij Plantwerk de schermen liever staan. De doorlopende sierwaarde en ecologische functie zijn voor ons belangrijker dan een tweede bloeiflits. Mest is doorgaans niet nodig, want een laagje compost in het voorjaar volstaat.
Veelgestelde vragen over Alchemilla erythropoda
Wat is Alchemilla erythropoda?
Alchemilla erythropoda is een compacte vaste plant uit de rozenfamilie, ook bekend als dwergvrouwenmantel. De plant wordt 15-20 cm hoog en tot 60 cm breed. Bovendien vormt hij een dichte pol van blauwgroen scalloped blad met geelgroene bloemschermen op roodachtige stengels van juni tot augustus. Daarnaast is dit een door de RHS bekroonde tuinplant met de Award of Garden Merit.
Wat is de beste plek voor vrouwenmantel?
Alchemilla erythropoda groeit het best op een zonnige tot licht beschaduwde plek met doorlatende grond. Bovendien houdt de plant van gemiddeld vochthoudende bodem. Echter verdraagt hij tijdelijke droogte redelijk goed. Op zeer droge plekken in volle zon verkleurt het blad sneller, dus geef hem bij voorkeur een plek die niet uitdroogt in de zomer.
Is Alchemilla winterhard?
Ja, Alchemilla erythropoda is volledig winterhard in Nederland. Bovendien verdraagt de plant vorst tot USDA-zone 3 (ongeveer -40°C). Het blad sterft in een koude winter deels af, maar in het voorjaar loopt de plant weer vol uit vanaf de wortelstok. Bij Plantwerk knippen we hem pas in het voorjaar terug, want het verdorde blad biedt de winter door beschutting aan insecten.
Waar is Alchemilla goed voor?
De plant combineert sierwaarde met ecologische waarde. Het blauwgroene blad vormt een rustige basis in de border. De geelgroene bloei trekt bijen en andere insecten aan. Bovendien functioneert de dichte pol als kleinschalige bodembedekker die onkruid onderdrukt. Daarnaast is hij geschikt voor randen, overgangen tussen border en pad, en herhaling in een natuurlijke beplanting.
Is vrouwenmantel een bodembedekker?
Ja, op kleine schaal. Alchemilla erythropoda vormt dichte, lage pollen die zich tot 60 cm breed kunnen uitbreiden. Bovendien zaait de plant zich uit en kan zo geleidelijk een groter gebied innemen. Daarom werkt hij goed als bodembedekker in de voorrand van een border of tussen hogere vaste planten.
Kan vrouwenmantel in de volle zon staan?
Ja, de plant verdraagt volle zon goed. Echter moet de bodem dan voldoende vocht vasthouden. Op een zeer droge, schrale plek in volle zon kan het blad sneller verkleuren. In dat geval is een standplaats met lichte halfschaduw beter, of een wat vochthoudendere bodem.
Kan vrouwenmantel twee keer bloeien?
Ja, bij Alchemilla erythropoda kan terugknippen na de eerste bloei vers blad geven. Bovendien volgt er vaak een lichte tweede bloei in september. Bij Plantwerk laten we de uitgebloeide schermen liever staan tot het voorjaar. Ze blijven decoratief en bieden beschutting aan insecten. Wil je toch een tweede bloeiflits, knip de plant dan na de eerste bloei terug en geef wat extra voeding.
Wat combineert mooi met vrouwenmantel?
Alchemilla erythropoda werkt mooi met Geranium sanguineum ‘Album’, Pulsatilla vulgaris, Heuchera ‘Palace Purple’, Brunnera macrophylla ‘Jack Frost’ en siergrassen als Sesleria heufleriana. Bovendien is het geelgroen een echte verbindende kleur. Het werkt zowel met paars als met dieproze en wit. Daarom is dit een dankbare cottage-tuin-plant.
Zaait Alchemilla erythropoda zich uit?
Ja, behoorlijk. Op een goede tuinbodem zaait deze plant zich vrijwel altijd uit. Bovendien zijn de zaailingen makkelijk te herkennen aan hun karakteristieke scalloped blaadjes. Daarom kun je de uitgebloeide schermen na de bloei weghalen om uitzaai te beperken. Daarnaast kun je zaailingen elk voorjaar gericht weghalen of verplaatsen.
Wat doe je met een uitgebloeide vrouwenmantel?
Bij Plantwerk laten we de uitgebloeide schermen en het blad zoveel mogelijk staan tot het voorjaar. Ze blijven decoratief in de winter en beschermen de wortelhals. Bovendien bieden ze schuilgelegenheid aan overwinterende insecten. Knip de plant pas in februari of vroeg maart terug, vlak voor de nieuwe groei begint. Wil je een tweede bloei, knip dan direct na de eerste bloei terug.
Kun je vrouwenmantel verkeerd snoeien?
Nee, deze plant is verbazingwekkend tolerant voor snoei. Bovendien loopt Alchemilla erythropoda altijd weer uit vanaf de wortelstok. Daarom kun je gerust experimenteren met terugknippen voor een tweede bloei of voor frisser blad. Echter is geen ingreep ook prima, want de plant blijft jaar na jaar betrouwbaar bloeien.
Waarom heet hij erythropoda?
De soortnaam erythropoda komt uit het Grieks en betekent “rode voet”. Dit verwijst naar de opvallend roodachtige bladstelen en bloemstengels die deze vrouwenmantel onderscheiden. Bovendien verkleuren de geelgroene bloempjes ook naar een roodachtige tint naarmate ze ouder worden. Daarom is deze rood-accentkleur het visuele handelsmerk van Alchemilla erythropoda.
Social media
Meer informatie over planten en onze tuin kun je vinden op onze Instagram, Facebook en Pinterest pagina’s.
