Planten voor bijen en vlinders
Een tuin met de juiste planten brengt méér dan kleur en bloei. Bovendien wordt hij een leefgebied voor bijen, vlinders en andere bestuivers. In ons assortiment vind je vaste planten en siergrassen die in de praktijk daadwerkelijk druk worden bezocht — niet alleen op het etiket, maar ook in de tuin.
In dit overzicht laten we zien welke planten geschikt zijn voor wie het insectenleven in zijn tuin serieus neemt. Voor wie vervolgens dieper wil duiken, hebben we twee aparte verhalen geschreven:
- Beste bijenplanten: welke leveren écht nectar? — wat de wetenschap zegt over bijenplanten en welke veelgeprezen “bijenplanten” tegenvallen
- Vlinders lokken of vlinders helpen? Een eerlijke keuze in je tuin — over het verschil tussen nectarplanten en waardplanten, en wat een vlindertuin écht maakt
Waarom zijn bijen- en vlindervriendelijke planten belangrijk?
Bijen en vlinders spelen een essentiële rol in de natuur. Daardoor zijn ze niet alleen een leuke aanvulling, maar belangrijk voor de bestuiving van een groot deel van de Nederlandse vegetatie, voor onze voedselgewassen en voor de biodiversiteit als geheel. In Nederland komen ruim 350 soorten wilde bijen voor en meer dan 50 soorten dagvlinders. Helaas staat een groot deel daarvan onder druk.
De keuze die je in je eigen tuin maakt, telt dus mee. Een handvol goede bijen- en vlinderplanten in een gemiddelde tuin levert al een meetbare bijdrage aan de lokale insectenpopulatie. Vooral als je die planten zorgvuldig kiest op:
- toegankelijke bloemvorm voor zowel langtongige als kortongige insecten
- bloeitijd die de schaarste-periodes van het jaar opvult
- een combinatie van nectarplanten en (voor vlinders) waardplanten
Planten die bijen aantrekken
Bijen zijn vanaf februari actief en blijven tot in november vliegen. Daarom is het belangrijk om ervoor te zorgen dat er in elke maand iets bloeit. Onze sterkste bijenplanten:
Voorjaar
- Helleborus — vroege drachtplant
- Pulmonaria — voor kleine wilde bijen
- Brunnera macrophylla — voorjaars-bezoek
Hoogzomer
- Salvia ‘Caradonna’ — hommelmagneet
- Nepeta ‘Six Hills Giant’ — kattenkruid, lange bloei
- Lavandula ‘Hidcote’ — klassiek
- Geranium ‘Rozanne’ — toegankelijk en doorlopend
- Echinacea purpurea — soortechte zonnehoed
Late zomer en najaar
- Sedum ‘Herbstfreude’ — kritisch voor late bijen
- Aster — herfstbloei
- Solidago — onderschatte topplant
Voor de wetenschappelijke onderbouwing en uitleg over welke “bijenplanten” tegenvallen, lees Beste bijenplanten: welke leveren écht nectar?.
Planten die vlinders aantrekken
Vlinders hebben twee soorten planten nodig: nectarplanten voor de volwassen vlinder, en waardplanten voor het leggen van eitjes en het voeden van rupsen. Echter hebben de meeste tuinen alleen het eerste. Onze aanbevelingen voor beide:
Nectarplanten
- Verbena bonariensis — open bloemen, lange bloei
- Eupatorium (koninginnenkruid) — breed bezoek
- Phlox paniculata — geurig, vlinder geliefd
- Knautia macedonica — knoopbloem
- Sedum ‘Herbstfreude’ — late nectar
- Achillea — duizendblad
Waardplanten
- Foeniculum (venkel) — Koninginnepage
- Calamagrostis, Molinia en Sesleria — siergrassen voor zandoogjes en hooibeestjes
Voor een dieper verhaal over hoe een vlindertuin werkt en waarom waardplanten zo belangrijk zijn, lees Vlinders lokken of vlinders helpen?
Siergrassen voor biodiversiteit
Siergrassen zijn vaak onderbelicht in het bijen- en vlinderverhaal. Toch dragen ze op verschillende manieren bij. Bovendien bieden ze schuilplaatsen voor insecten, daarnaast overwinteringsplek in winterstructuur, en zijn ze waardplant voor zandoogjes en hooibeestjes.
Combineer dus altijd een paar siergrassen met je bloeiende vaste planten. Daardoor ontstaat niet alleen rust en structuur in de border, maar verbreed je ook de ecologische waarde. Meer hierover in ons verhaal over siergrassen combineren met vaste planten.
Inheemse planten als basis
Voor zowel bijen als vlinders geldt: inheemse planten zijn vaak waardevoller dan hun exotische tegenhangers. Immers hebben ze zich samen met de inheemse insectenfauna ontwikkeld en bedienen ze een breder spectrum aan soorten. Bekijk daarom ons aanbod inheemse planten of de borderpakketten met inheemse planten voor een complete basis.
Borderpakketten met bijen- en vlinderplanten
Wie liever een complete combinatie ineens plant, kan vervolgens kiezen voor een van onze borderpakketten. Bovendien bevatten vrijwel al onze pakketten bijen- en vlinderplanten in samenhang. Vooral de borderpakketten voor de zon zijn rijk aan trekplanten voor insecten.
Veelgestelde vragen over planten voor bijen en vlinders
Veelgestelde vragen over vlinderplanten
Waarom zijn bijen- en vlindervriendelijke planten belangrijk?
Bijen en vlinders bestuiven een groot deel van onze Nederlandse vegetatie en voedselgewassen. Daardoor levert je tuin een directe bijdrage aan hun overleving. Een handvol goede planten in een gemiddelde tuin telt dus meetbaar mee.
Welke planten trekken écht bijen aan?
Topplanten voor bijen zijn lavendel, kattenkruid (Nepeta), salie (Salvia ‘Caradonna’), Echinacea purpurea, Geranium ‘Rozanne’, Sedum, Aster en Solidago. Daarentegen vermijd je gevulde bloemen en hybride cultivars met dichte rozetten — die leveren weinig nectar of stuifmeel. Lees meer in onze blog Beste bijenplanten: welke leveren écht nectar?.
Welke planten zijn echt goed voor vlinders?
Goede nectarplanten zijn Verbena bonariensis, Eupatorium, Phlox, Sedum en Aster. Bovendien zijn voor een werkelijke vlindertuin ook waardplanten nodig: Foeniculum (Koninginnepage), siergrassen (zandoogjes), en in een verwilderd hoekje brandnetel. Lees meer in Vlinders lokken of vlinders helpen?.
Wat is het verschil tussen een nectarplant en een waardplant?
Een nectarplant wordt door volwassen vlinders bezocht voor voedsel. Een waardplant wordt daarentegen gebruikt om eitjes op te leggen en is voer voor de rupsen. Daardoor missen tuinen die alleen nectarplanten hebben een belangrijk deel van wat een vlindertuin tot een ecosysteem maakt.
Kan ik bijen- en vlinderplanten combineren met siergrassen?
Ja. Siergrassen vormen rust en structuur, bovendien bieden ze schuilplekken voor insecten, en ze zijn waardplant voor zandoogjes en hooibeestjes. Daardoor is een combinatie van bloeiende vaste planten en siergrassen voor zowel het oog als het ecosysteem de sterkste basis.
Zijn bijen- en vlinderplanten onderhoudsarm?
Veel ervan wel. Echinacea, Sedum, Aster, Salvia, Nepeta en Eryngium zijn voorbeelden van robuuste, langlevende vaste planten die jaar na jaar terugkomen zonder veel werk. Daarnaast kun je ook onderhoudsarme borderplanten bekijken.