Beschrijving
Teucrium lucidum
Beschrijving
Teucrium lucidum, in het Nederlands ook wel glanzende gamander genoemd, is een wintergroen halfheestertje met opvallend glimmend, grof getand blad. Bovendien betekent de soortnaam ‘lucidum’ letterlijk ‘glanzend’ — een verwijzing naar het glanzende loof dat de plant zijn naam geeft. Daardoor onderscheidt deze gamander zich direct van zijn matgroene familieleden.
De roze lipbloemen verschijnen los geplaatst in de bladoksels, gevat in opvallend donkere schutblaadjes. Bovendien is dit een zeldzame soort die vrijwel uitsluitend in botanische tuinen te vinden is. Daarnaast onderscheidt Teucrium lucidum zich door zijn opener, hogere groei dan de bekendere Teucrium x lucidrys en Teucrium chamaedrys.
Eigenschappen
- Planttype: vaste plant / halfheester
- Nederlandse naam: glanzende gamander
- Hoogte: 40 cm
- Breedte: 30–40 cm
- Bloeitijd: mei–juli
- Kleur: roze met donkere schutblaadjes
- Standplaats: zon
- Bodem: kalkhoudend, goed doorlatend, droog tot matig vochtig
- Winterhardheid: goed winterhard
- Ecologische waarde: bijenplant, vlinderplant
- Wintergroen: ja
- Aantal per m²: 9 planten
- Potmaat: P11 (1 liter)
Groeiwijze & gedrag
Teucrium lucidum vormt een opgaand, los vertakt halfheestertje met vierkante, vaak roodaangelopen stengels. Bovendien staat het glanzende blad paarsgewijs aan die stengels — een typisch kenmerk van de lipbloemenfamilie. Daardoor heeft de plant ook buiten de bloei een nette, rustige uitstraling.
De stengels verhouten gedeeltelijk, vergelijkbaar met lavendel. Vervolgens is het van belang om in het voorjaar in plaats van het najaar te snoeien. Echter alleen tot circa 20 cm boven de grond, anders raakt de plant in de problemen door inrotten van de oudere houtdelen. Daarnaast is dit een wintergroene plant, dus het glanzende blad blijft het hele jaar zichtbaar.
Standplaats en bodem
Teucrium lucidum groeit het best op een warme, zonnige standplaats met een doorlatende grond.
- Houdt van een kalkhoudende, goed waterdoorlatende bodem
- Verdraagt droogte uitstekend zodra hij is aangeslagen
- Niet geschikt voor natte, zware grond — vooral ’s winters
- Beschutting tegen koude oostenwind verlengt het wintergroen
Daarom plant je deze gamander bij voorkeur vooraan in de border, op een steenrijke of grindbed-achtige plek. Bovendien werkt hij goed in tuinen op zandgrond of in een mediterrane setting. Vervolgens aanplanten kan van maart tot september. Geef regelmatig water totdat de plant goed is aangeslagen, daarna is hij sterk droogtetolerant.
Ecologische waarde
De roze lipbloemen van Teucrium lucidum trekken bijen, hommels en vlinders aan. Echter zijn het vooral de wilde bijen die deze bloemen actief bezoeken voor nectar en stuifmeel. Daarom past deze plant goed in een border voor wilde bestuivers.
Daarnaast worden gamanders door verschillende vlindersoorten gebruikt om eitjes op af te zetten. Vervolgens is het verstandig om in het najaar niet te snoeien, om die ontwikkelende eitjes en rupsen niet weg te knippen. Lees meer in onze blog Welke planten zijn goed voor vlinders?. Bovendien biedt de Vlinderstichting uitgebreide informatie over waardplanten voor vlinders.
Ontwerpwaarde
Teucrium lucidum brengt glimmend wintergroen blad, fijne roze bloei en een opener bouw in vooraan in de border. Bovendien is dit een zeldzame, botanisch interessante plant — een eyecatcher voor verzamelaars. Daardoor is deze gamander waardevol in droge borders, mediterrane tuinen en kleine sortimentstuinen waar zeldzaamheid telt.
De zachte roze tonen verbinden goed met blauw en grijs gebladerte. Daarentegen werkt hij ook in monochrome roze schema’s met laagblijvende geraniums of dianthus. Bovendien is deze Teucrium geschikt voor een onderhoudsarme border dankzij zijn droogtetolerantie en wintergroene karakter.
Past goed bij
- Lavandula angustifolia ‘Hidcote’
- Dianthus carthusianorum
- Festuca glauca
- Origanum vulgare
- Santolina chamaecyparissus
Vergelijkbare soorten
Deze soorten hebben een vergelijkbare groeiwijze of toepassing in droge borders.
- Teucrium x lucidrys
- Teucrium chamaedrys
- Teucrium hircanicum
- Teucrium scorodonia ‘Crispum Marginatum’
- Satureja montana
Beheer & onderhoud
Teucrium lucidum vraagt weinig onderhoud. Bovendien laat je de plant in het najaar zoveel mogelijk staan: het wintergroene blad biedt structuur in de winter en de stengels herbergen overwinterende insecten. Daarnaast worden gamanders door vlinders gebruikt om eitjes op af te zetten — een reden te meer om niet voortijdig te snoeien.
Vervolgens snoei je in april terug tot circa 20 cm boven de grond, vlak voor de nieuwe groei begint. Echter snoei niet dieper, want oude verhoute delen lopen slecht weer uit. Mest is doorgaans niet nodig — een laag compost in het voorjaar volstaat. Daarnaast hoef je in droge zomers nauwelijks water te geven aan een eenmaal aangeslagen plant.
Social media:
Meer informatie over planten en onze tuin kun je vinden op onze Instagram, Facebook en Pinterest pagina’s.
